1. Бастамас бұрын — үш қысқаша тексеру:
1) жақын туыстардан жалға алмайсыз;
2) тұрғын үйді жалға алуға ағымдағы тұрғын үй төлемдерін (ТЖВ) 8 жылға дейін пайдалануға болады, одан әрі ТЖВ тек тұрғын үй жинақтау мақсаттарына (бастапқы жарнаны жинақтау) қолданылады;
3) жалға алу шарты міндетті түрде мемлекеттік тіркеуден өтеді (ХҚКО (ЦОН) арқылы немесе нотариус арқылы). Бұл сіздің қорғалуыңыз және төлемдердің ашықтығы үшін енгізілген.
2. Тұрғын үйді таңдау және шарттарды келісу
1) үй иесімен негізгі параметрлерді келісіңіз: нақты мекенжай, мерзім, жалдау ақысының мөлшері мен төлеу тәртібі және т.б.;
2) шартты қалай тіркейтініңізді алдын ала талқылаңыз: ХҚКО (ЦОН) арқылы (жеке өзіңіз/сенімхат бойынша өкіл арқылы) немесе нотариус арқылы (куәландыру және тіркеуге жолдау). Әдетте бастамашы — меншік иесі, алайда қатысуы немесе әрекет етуі екі тараптан да (немесе олардың өкілдерінен) талап етіледі;
3) егер меншік иесі мемлекеттік тіркеуге қарсы болса: сабырмен түсіндіріңіз — тіркеусіз банк ТЖВ-нің мақсатты пайдаланылуын растау үшін шартты қабылдамайды және төлем жүргізілмейді. Бұл — тәртіп орнату және сізді қорғау үшін енгізілген міндетті талап. Меншік иесі талабының үстінде қалса, құқықтық өрісте әрекет етуге дайын басқа пәтерді іздейміз.
3. Көрсетуді/дайындауды қажет ететін құжаттар:
— меншік иесінің жеке куәлігі;
— тұрғын үйге меншік құқығын растайтын құжаттар (сатып алу-сату шарты, сыйға тарту шарты және т.б.);
— меншік иесі некеде болса, жұбайының келісімі;
— пәтер кепілде (ипотека/кепіл) болған жағдайда банктың (ипотека ұстаушының) келісімі.
Егер тараптардың бірі жеке өзі қатыса алмаса, сенімхат бойынша өкілдің қатысуына жол беріледі.
Егер тараптардың бірі (Меншік иесі немесе Жалға алушы) жалға алу шартын жасасу немесе тіркеу кезінде жеке қатыса алмаса (мысалы, іссапарда/сапарда немесе басқа қалада тұрады), нотариатта куәландырылған сенімхат бойынша өкіл қатыса алады. Мұндай сенімхатты қазір қашықтан рәсімдеуге болады: eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы өтінім беріліп, нотариуспен бейне-құжаттандыру жүргізіледі, содан кейін цифрлық сенімхат «Цифрлық құжаттар» бөлімінде пайда болады және ол қағаз нұсқамен бірдей заңды күшке ие.
4. Шарт мәтінін дайындау (2 дана).
Әр тарапқа бір-бірден екі дана шарт дайындаңыз. Шартта мына мәліметтер болуы тиіс: жасасу күні мен орны, жылжымайтын мүліктің нақты мекенжайы, тараптардың деректері, қолданылу мерзімі, жалдау ақысын енгізу мөлшері мен тәртібі, бұзу және залалды өтеу шарттары.
Жалға алу шарттарының базалық үлгілері, жадынамалар және құжаттар бойынша чек-парақтар ашық қолжетімді, мысалы krisha.kz сайтында бар. Үлгіні өз жағдайыңызға бейімдеген дұрыс: арнайы шоттан қолма-қолсыз төлеу және міндетті мемлекеттік тіркеу туралы блоктарды нақтылап енгізіңіз.
5. Жалға алу шартын мемлекеттік тіркеу.
Екі тәсіл бар — өзіңізге ыңғайлысын таңдаңыз:
Бірінші тәсіл: ХҚКО (ЦОН) арқылы (ұсынылады).
Екі тарап немесе олардың өкілдері (сенімхат бойынша) құжаттар топтамасымен және шарттың 2 данасымен келеді.
Жалға алу шартын мемлекеттік тіркеуге өтінім бересіз.
Мемлекеттік бажды 1 516 теңге төлейсіз (квитанцияны сақтаңыз).
ХҚКО қызметкері толықтығын тексереді. Қажет болғанда келісімдерді/техпаспортты/сенімхаттарды сұрауы мүмкін.
Орындау мерзімі — 3 жұмыс күніне дейін.
Шарттың даналарында немесе жеке үзінді көшірме түрінде мемлекеттік тіркеу туралы белгі беріліп, қолыңызға тапсырылады.
Екінші тәсіл: Нотариус арқылы.
Нотариусқа жазылып, толық құжаттар топтамасын апарасыз.
Нотариус шартты куәландырады (тұлғаларды, құқықтарды, келісімдерді, ауыртпалықтарды тексереді).
Нотариус шартты әділет органына мемлекеттік тіркеуге өзі жолдайды(сіздің атыңыздан).
Төленеді: нотариаттық тариф (тарифтік кесте бойынша 47 184 теңге (12 АЕК) және тіркеу үшін 1 516 теңге мемлекеттік баж.
Нәтижесінде нотариустан тіркелген шартты (немесе тіркеу туралы үзінді көшірмені) аласыз.
Маңызды!
Егер жалға алу шарты тек тараптармен жасалып, қол қойылғанымен, тіркелмеген болса, банк оны ТЖВ-нің мақсатты пайдаланылуын растау үшін қабылдамайды.
Тіпті шарт 2025 жылғы 1 шілдеге дейін жасалған болса да, ол бәрібір тіркеуге жатады.
Шарттарды тіркеу әскери қызметшілер мен меншік иелері арасындағы қатынастарды құқықтық өріске шығарады және адал емес жалға берушілерден қорғайды.
Тіркелген тұрғын үйді жалға алу шарттары банкке әскери қызметшінің арнайы шотындағы ағымдағы тұрғын үй төлемдерінің мақсатты пайдаланылуын растау ретінде банк талап еткен жағдайда ұсынылады.
6. Банкке ұсыну (банк талабы бойынша):
— тіркелген жалға алу шартының көшірмесі;
— кейіннен — арнайы шоттан жасалған қолма-қолсыз төлемдер бойынша үзінді көшірмелер (мақсатты пайдалануды растау үшін).
7. Ай сайынғы төлемдер және төлем тәртібі.
Төлемді қатаң түрде қолма-қолсыз, әскери қызметшінің арнайы шотынан жалға берушінің шотына, шарттағы мерзімдерге сай жүргіземіз.
8. Қосымша ақпарат.
2025 жылы жалға беруші-жеке тұлға табысы ең төменгі жалақының 12 еселенген мөлшерінен аспайтын болса (2025 жылы — 1 020 000 теңге), жеке кәсіпкер (ИП) тіркемей-ақ тұрғын үйді жалға бере алады. Мысалы, 2025 жылдың соңына дейін 4 айға (қыркүйек–желтоқсан) айына 250 мың теңгеден шарт жасасуға болады.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енеді, онда өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы режим енгізіледі: ЖК (ИП) ашпай-ақ, ресми түрде және ең төмен шығындармен жалға беруге болады — айына 300 АЕК-ке дейін (шамамен 1,2 млн теңге) табысқа ЖТС 0%, ал әлеуметтік төлемдер 4% (зейнетақы жарналары, МӘМС, әлеуметтік сақтандыру). Есеп-қисап мобильді қосымша арқылы жүргізіледі (чектер, есеп, төлем — телефонда).
Бұл режим әсіресе 1–2 пәтер иелеріне, жалдамалы қызметкерлері жоқ және мүлікті мейлінше аз бюрократиямен заңды түрде жалға беруді қалайтын тұлғаларға қолайлы.
Әскери қызметшілер үшін де жағдай жақсарады: мұндай жалға берушілермен шарттар ресми түрде жасалады, төлемдердің ашықтығы артады және тіркеуден бас тарту немесе салықтан жалтару тәуекелі айтарлықтай төмендейді.
Автор публикации
осынын бәрі керек емеско өз өзімен тыныш алып жүре бергенде жақсы болар еді көбі қарсы бұл енгізілген тәртіпке
Түсінеміз.
Шынында да, көп әскери үшін бұрынғы «тыныш жүріп, ештеңеге араласпай алу» ыңғайлырақ болып көрінеді. Бірақ жаңа тәртіптің мақсаты — қосымша қиындық тудыру емес, керісінше, бәріне ортақ, түсінікті әрі әділ жүйе орнату.
✅ Негізгі ойы: мемлекет берген төлемдер тек баспанаға жұмсалсын, «қағаз жүзінде» немесе басқа мақсатқа кетпесін.
Бұл әскери отбасының өз үйіне тезірек жетуіне бағытталған.
⚠️ Басында «қосымша талап» сияқты сезілуі мүмкін, бірақ ұзақ мерзімде артықшылық береді: төлемдер тексерілген шарт бойынша өтеді, артық сомалар қарызды азайтады, алдыңғы құқықтар өтпелі ережелермен сақталған.
Яғни, «жаңа міндеттер» емес, бар нормаларды нақтыландыру ғана. Уақыт өте әскери қызметшілер үшін жүйе түсінікті, ал мемлекет үшін ашық әрі әділ болады.